...chocia?by do rozruchu czy podtrzymania parametrów pojazdu, nie wspominaj?c o tym ?e w pojazdach posiadaj?cych alternator zabronione jest odpalanie silnika bez akumulatora. Jako, ?e zima g?o?no puka to naszych gara?owych drzwi, zdajemy sobie spraw?, ?e dawno nie przepalali?my maszynki, gara? jest w ogóle nie ogrzewany, a i bateria chyba nam niedomaga. Szybko wertujemy szafki w poszukiwaniu prostownika. ...za raz, jaki on mia? kolor, czy ja go komu? nie po?ycza?em, w zesz?ym roku ?adowa?em akumulatory z trzydziestki, cholera, znowu b?d? mia? problem z uruchomieniem „misia”...

 

 

Jest wiele typów akumulatorów, jednak?e te najcz??ciej stosowane w samochodach to kwasowoo?owiowe (jako ?e maj? wi?kszy pr?d rozruchowy) i ?elowe w quadach i niektórych motocyklach, ich du?a zaleta to szczelno?? a co za tym idzie brak wycieków w razie nieuniknionej czasami wywrotki.

 

 

Akumulator charakteryzuj? trzy podstawowe parametry czyli: napi?cie znamionowe w [V] volt, pojemno?? w [Ah] ampero-godzina, i pr?d [A] amper (wa?ny parametr rozruchowy).

 

 

 

 

Przejd?my jednak do sedna sprawy, czyli do ?adowania tego niezb?dnego organu. Proces ten jest ?ci?le powi?zany z pojemno?ci?, a patrz?c dalej, równie? z typem pojazdu któremu ma s?u?y?, w proporcji im wi?kszy pojazd tym wi?ksza pojemno??. Parametr ten okre?la, jak sama nazwa wskazuje, ile pr?du mo?na zgromadzi? w baterii. Dla przyk?adu standardowy 50Ah akumulator umo?liwia pobór pr?du o warto?ci 1 A przez 50 godzin. Obowi?zuje zasada ?adowania akumulatora pr?dem b?d?cym 10 % jego pojemno?ci. Czyli dla naszego przyk?adu b?dzie to 5 A przez 10 godzin.

 

Wynika z tego, ?e prostownikiem o wydajno?ci 3,8A mo?na w 10 godzin na?adowa? akumulator 38Ah, nie znaczy to jednak, ?e wi?kszy si? nie na?aduje porostu b?dzie ?adowa? si? d?u?ej, za to zostanie na?adowany dok?adniej.

 

Prostowniki tradycyjne
Dotychczas spotykali?my na naszym rynku tradycyjne prostowniki, w których to do zmniejszenia napi?cia sieci i przetransformowania
na wy?szy pr?d wykorzystuje si? ci??ki ale niezawodny transformator. Zwi?ksza to gabaryty urz?dzenia jednak?e posiada wiele cech których nie posiadaj?, b?d?ce nowo?ci? na naszym rynku prostowniki elektroniczne. Budowa tradycyjnego prostownika jest tak prosta ?e praktycznie nie ma mo?liwo?ci pope?nienia b??dów, lub niebezpiecze?stwa przebicia, poniewa? elementem g?ównym jest transformator, którego trudno uszkodzi?. By? mo?e dlatego do dzi? s? popularne prostowniki zza wschodniej granicy, maj?ce niekiedy po 20 lat. S? jednak i wady: o ile niektóre posiada?y miernik pr?du (amperomierz), pokr?t?o wyboru uzwojenia pozwalaj?ce ograniczy?
pod swoim szyldem, a co za tym idzie opracowuje swój w?asny projekt przetwornicy i wykorzystuje dowolnej jako?ci elementy elektroniczne. Cz?sto powoduje to mnogie problemy. Zak?adaj?c jednak, ze jako?? jest dobra, ma on nawet wi?cej zalet ni? prostownik tradycyjny, pocz?wszy od ceny, przez gabaryty, po funkcjonalno??. Koszt gotowego prostownika w podstawowej wersji to okolice 50z?. Na Polskim rynku dost?pnych jest wiele firm i typów prostowników elektronicznych. Ró?ni? si? one nie tyle zasad? dzia?ania, bo jest ona zwykle taka sama, a dost?pnymi opcjami ?adowania i pomiarów. Dla przyk?adu nie wszystkie posiadaj? funkcj? dla akumulatorów 6V wyst?puj?cych w starszych typach motocykli, czy wska?niki komunikuj?ce si? z u?ytkownikiem. pr?d do wymaganej warto?ci, czy nawet uk?ad automatycznej regulacji ?adowania, o tyle wiele z pozosta?ych tego nie posiada?o. Prostowniki takie pod??czone do akumulatora ?adowa?y go (w przypadku roz?adowanej baterii) maksymalnym pr?dem znamionowym, co pozwala?o tak samo szybko na?adowa? co uszkodzi? akumulator. Wynika to z faktu ?e pr?d jest bardzo „leniwy” i p?ynie tam gdzie jest mu ?atwiej a ponadto im ?atwiej - tym wi?cej. Dlatego te? nale?y go ogranicza? do 10% pojemno?ci. Koszt porz?dnego prostownika to ok 200z?.

 

 

Prostowniki elektroniczne do uzyskania tych samych parametrów wykorzystuj? uk?ad przetwornicy zbudowanej na bazie elementówelektronicznych. Jest to co? w rodzaju zasilacza impulsowego. Znacznie zmniejsza to gabaryty samego urz?dzenia, jednak trudno zagwarantowa? w nich jako??, poniewa? wiele firm produkuje je Jako przyk?ad scharakteryzuj? posiadany przeze mnie, a co za tym idzie praktycznie przetestowany, sterowany mikroprocesorem prostownik firmy TRONIC Typ: T4X SE. Mam tak?e drugi, taki sam, który nazywa si? inaczej: (Ultimate Speed) ale jest to praktycznie ten sam produkt.

 

 

Prostownik ten posiada kilka trybów pracy, wybieranych w zale?no?ci od typu ?adowanego akumulatora, lub warunków temperaturowych otoczenia. Producent wprowadza jednak u?ytkowników w b??d, twierdz?c ?e pozwala równie? na?adowa? ca?kowicie roz?adowany akumulator, poniewa? wtedy w akumulatorze kwasowo - o?owiowym dochodzi do nieodwracalnego zasiarczenia p?yt.

 

 

 

1 – Dioda kontrolna STANDBY (gotowo??)
2 – Dioda kontrolna „Tryb 1” (?adowanie akumulatora 6V)
3 – Dioda kontrolna „Tryb 2” (?adowanie mniejszym pr?dem 0,8A)
4 – Dioda kontrolna „Tryb 3” (?adowanie pr?dem 3,8A)
5 – Dioda kontrolna „Tryb 4” (?adowanie w niskich temperaturach)
6 – Dioda kontrolna „b??d” (np. odwrotne pod??czenie)
7 – Dioda kontrolna „akumulator na?adowany”
8 – Dioda kontrolna „?aduj?”
9 – Przycisk MODE – wybór trybu pracy

 

Je?li napi?cie spadnie poni?ej 7,5 V dla prostownika b?dzie to jednoznaczne z obwodem otwartym i nie pozwoli on na wybranie trybu
?adowania. Pomocny jest wtedy tradycyjny prostownik pozwalaj?cy pobudzi? akumulator do momentu osi?gni?cia wymaganego progu, nie rozwi?zuje to jednak problemu zasiarczenia.
Funkcja ?adowania „ca?kowicie” wy?adowanych akumulatorów dotyczy sytuacji w której napi?cie waha si? w granicach 7,5 V do 10,5 V wtedy, urz?dzenie automatycznie prze??cza si? na tryb ?adowania impulsowego. Proces trwa do momentu osi?gni?cia w akumulatorze napi?cia wynosz?cego 10,5 V, po czym automatycznie zostanie uruchomiony uprzednio wybrany tryb ?adowania. Sytuacja odwrotna dotyczy akumulatora ?elowego w którym to niedopuszczalne jest prze?adowanie. Na szcz??cie jest to prostownik automatyczny, który sam od??czy w pe?ni na?adowany akumulator. Uk?ady elektroniczne wymuszaj? równie? rozpocz?cie ?adowania dopiero po wybraniu odpowiedniego trybu, zapobiega to powstawaniu iskier przy pod??czaniu do zacisków. Urz?dzenie zabezpieczone jest te? przed omy?kowym pod??czeniem zacisku „+” do „– „ akumulatora i odwrotnie, lub te? zwarciem. W sytuacji takiej zapali si? dioda ostrzegawcza „b??d”. Prostownik chroni równie? sam siebie, w momencie wzrostu temperatury automatycznie redukuje on moc wyj?ciow?, nie dopuszczaj?c w ten sposób do przegrzania. Po pe?nym na?adowaniu akumulatora prostownik samoistnie przechodzi w tryb ?adowania konserwacyjnego, funkcja nie pozwala na uszkodzenie na?adowanego akumulatora. Podobn?
funkcjonalno?? mo?na uzyska? równie? z wysokiej klasy prostownikami tradycyjnymi, jednak b?dzie to sprz?t drogi i du?o wi?kszych rozmiarów i mas.

 

OPIS TRYBÓW PRACY:

Tryb 1 „6V” (7,3 V / 0.8 A)
Pozwala na?adowa? akumulator 6V o pojemno?ci poni?ej 14Ah. Funkcja bardzo przydatna dla posiadaczy i mi?o?ników starych motocykli najlepiej rodzimej produkcji (czytaj WFM).

Tryb 2 „12V” (14.4 V / 0.8 A)
Pozwala na?adowa? akumulator 12V o pojemno?ci poni?ej 14Ah. Zgodnie z rysunkiem nad diod? dotycz to akumulatorów bardzo popularnych w motocyklach i quadach.

Tryb 3 „12V” (14.4 V / 3.6 A)
Pozwala na?adowa? akumulator 12V o pojemno?ci powy?ej 14Ah. Dotyczy to oczywi?cie akumulatorów w samochodach.

Tryb 4 „12V” (14.7 V / 3.8 A)
Pozwala na?adowa? akumulator 12V o pojemno?ci powy?ej 14Ah przy niskich temperaturach lub szczelnych akumulatorów AGM o pojemno?ci powy?ej 14 Ah.

 

Prezentowany prostownik jest to wersja podstawowa, prostszy jest tylko model bez opcji 6V. Spotka?em si? z produktami innych firm,
dost?pnych z rynku angielskiego, wyposa?onych nawet w mierniki - oczywi?cie idzie za tym jednak wzrost ceny urz?dzenia. Porównuj?c stosunek tej samej funkcjonalno?ci do ceny, parametry i gabaryty, wydaje mi si? ?e warto wkroczy? w nowoczesno??, zakupuj?c nowy prostownik elektroniczny. Jako praktyk i tradycjonalista polecam równocze?nie nie pozbywa? si? starego poczciwego, prawdopodobnie jeszcze radzieckiego sprz?tu. Takie urz?dzenie prze?yje zapewne nas wszystkich, a i nie straszne mu
zak?ócenia w sieci zasilaj?cej, kataklizmy i wszelkie wy?adowania elektromagnetyczne. Na pewno przyda si? jeszcze w nietypowych okoliczno?ciach oraz zast?pi elektronik?, gdy ta nas zawiedzie.
 

?ród?o : www.ATVX.pl